rhaeadr ar y traeth

Mae’r grisiau sydd wedi’u torri o’r graig (uchod) yn dystiolaeth fod pobl wedi defnyddio’r ardal hon yn y gorffennol.

Cwm Gwrddon

Cwm Gwrddon

Cwm Gwrddon

Mae llawer o bobl yn cerdded ar hyd Llwybr yr Arfordir heibio’r cwm tawel hwn a’r traeth bach, ond prin yw’r rhai sy’n mentro i lawr y llwybr serth tua’r cildraeth. Mae’r rheiny sy’n cyrraedd y fan honno’n dod o hyd i lecyn llonydd a thawel.

Mae Cwm Gwrddon yn gwm serth a ffurfiwyd gan rewlifau’n toddi. Ceir sawl rhaeadr ar waelod y cwm, gydag un ohonynt yn tasgu ar y traeth. Gan fod Traeth Gwrddon mor fach, nid oes ond digon o le i un person dorheulo pan fo’r llanw ar drai, ac ar bob adeg arall mae’r traeth yn diflannu’n llwyr.

Mae bywyd gwyllt yn ffynnu yn y microhinsawdd yng nghysgod y cwm.

cildraeth Traeth Gwrddon

Mae’r grisiau sydd wedi’u torri o’r graig ger y rhaeadr ymhlith yr olion prin o’r oes pan fu pobl yn defnyddio’r cildraeth hwn. Arferai fod yno bentrefan yma, lle bu ychydig o deuluoedd yn goroesi drwy bysgota yn y môr oddi amgylch. Llusgwyd cychod i fyny ac i lawr y graig, ac fe’u lansiwyd o’r traeth ffurf V.

Sonnir bod corff llongwr ifanc croenddu wedi golchi i’r lan yma unwaith.